Veel leidinggevenden zullen zich hierin herkennen: jouw aanpak werkt uitstekend voor een bepaalde medewerker en lijkt minder goed te landen bij een andere. Je bedoelingen zijn goed, je communicatie is helder, je inzet is oprecht — en toch blijft het effect wisselend.
Geen zorg, er is niet meteen een reden om te twijfelen aan jouw vaardigheden als leidinggevende. De verklaring ligt vaak op een meer fundamenteel niveau van de interactie: mensen verschillen sterk in wat hen motiveert en aanspreekt. Om de effectiviteit van leidinggeven te verhogen, heb je baat bij het kennen van de eigenheid van de medewerker en te kunnen inspelen op de diversiteit. En daar kan LIFO® jou bij helpen.
Het begint bij wat mensen écht drijft
LIFO® kijkt naar gedrag en communicatie vanuit onderliggende waardepatronen: wat men belangrijk vindt, waar men energie van krijgt en wat men nodig heeft als de druk hoog is.
Globaal onderscheiden we vier basisoriëntaties:
- Behoudend / Afhoudend – behoefte aan structuur, duidelijkheid, betrouwbaarheid
- Beheersend / Overheersend – behoefte aan invloed, resultaat, voortgang
- Steungevend / Opgevend – behoefte aan commitment, teamgeest, erkenning
- Meegevend / Weggevend – behoefte aan verbinding, creativiteit en verandering
Iedereen heeft deze vier oriëntaties of gedragsstijlen in zich, maar in een verschillende combinatie en intensiteit. Die unieke combinatie bepaalt hoe iemand werk, verandering, feedback en leiderschap beleeft.
Eén stijl, vier mogelijke reacties
Stel: je bent leidinggevende van een team van experten en zet sterk in op de autonomie van de medewerkers. Je hebt alle vertrouwen in hun professionaliteit. Je delegeert, oefent weinig controle uit en geeft veel beslissingsruimte.
- De Behoudend-georiënteerde medewerker neemt de nodige tijd om een plan van aanpak uit te werken.
- De Beheersend-georiënteerde medewerker pakt meteen initiatief en versnelt.
- De Steungevend-georiënteerde medewerker zoekt collega experten op voor advies en overleg.
- De Meegevend-georiënteerde medewerker bloeit open met creatieve ideeën.
Als leidinggevende is jouw gedrag identiek naar de teamleden. Het effect ervan is individueel verschillend. In de praktijk is dit zelfs nog genuanceerder. Medewerkers kunnen naargelang ze meer of minder onder stress staan, een bepaalde – andere – oriëntatie meer kracht bij zetten.
Eerst begrijpen, dan aanpassen
Sterk leiderschap betekent dat je gedragsmatig leert variëren hoe je jouw intentie vertaalt. Je zoekt daarbij verbinding met de waarden die aan de basis liggen van het gedrag van jouw medewerkers. Je leert inspelen op de concrete behoefte die ze hebben in de samenwerking met jou als leidinggevende.
Een paar concrete voorbeelden:
| Oriëntatie | Wat valt in de smaak |
|---|---|
| Behoudend / Afhoudend | Duidelijke afspraken, objectieve evaluatie, prioriteiten leggen |
| Beheersend / Overheersend | Autonoom werken, uitdagingen aangaan, tempo houden |
| Steungevend / Opgevend | Aandacht voor kwaliteit, gehoord worden, schouderklopje |
| Meegevend / Weggevend | Open communicatie, flexibele oplossingen, emoties erkennen |
Als je jouw gedrag aanpast, rekening houdend met de verwachtingen van de medewerker, gaat het niet om ‘pleasen’ of ‘een rolletje spelen’. Het gaat erom dat je een breder gedragsrepertoire aanspreekt, zonder je authenticiteit te verliezen.
Blijf luisteren, blijf variëren
Als leidinggevende streef je natuurlijk naar een hoge mate van effectiviteit in wat je samen met je medewerkers bereikt. Daarvoor loont het de moeite om regelmatig vinger aan de pols te houden. Sta even stil en reflecteer over de manier waarop jij connecteert. Je kan vanaf vandaag het verschil maken:
- Maak tijd om te luisteren en te observeren.
- Stel open vragen die de behoefte van de medewerker onthullen.
- Durf je aanpak te variëren.
De LIFO® -methode nodigt je uit en geeft handvatten om dieper te kijken dan gedrag of prestaties. Het helpt je begrijpen waar iemand van binnenuit op reageert. En precies daar begint leiderschap dat mensen werkelijk in beweging zet.
Aan de slag hiermee
Wil je meer weten over hoe je gedragspatronen bij medewerkers herkent en met meer effect leidinggeeft? Neem deel aan ons gratis webinar op 24 maart om 12u30: ‘Gedrag begrijpen. Sterker leiden’
Daarnaast staat het netwerk van LIFO®-experten klaar om je te begeleiden naar gericht leiderschap, voor jezelf of voor je organisatie. Contacteer ons vrijblijvend.
Photo by Brett Jordan on Unsplash
